खाद्यान्न बाली लिखु पिके गाउँपालिकाको प्रमुख कृषि उत्पादनहरू मध्ये एक हो। यसका प्रमुख बालीहरूमा धान, मकै, गहुँ, कोदो, जौ, फापर जस्ता अन्नबाली पर्दछन्। यी खाद्यान्नहरूले पालिकाको खाद्य सुरक्षा र आर्थिक स्थितिमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दछन्।
लिखु पिके गाउँपालिकाको खाद्यान्न बाली सम्बन्धी तथ्याङ्क अनुसार, यस क्षेत्रमा वार्षिक कुल ८२६.८३ मेट्रिक टन खाद्यान्न उत्पादन हुन्छ, जसमध्ये सबैभन्दा बढी मकै६०.९% अर्थात् ५०३.३० मेट्रिक टन उत्पादन हुन्छ।
लिखु पिके गाउँपालिकामा उत्पादित प्रमुख खाद्यान्न बालीहरू र तिनको उत्पादन परिमाण निम्नानुसार रहेको छ:
खाद्यान्न बालीको विश्लेषण गर्दा, लिखु पिके गाउँपालिकामा उत्पादित कुल खाद्यान्न मध्ये ३०.००% बिक्रीका लागि बजारमा जान्छ, जबकि ७०.००% घरायसी उपभोगमा खर्च हुन्छ। यसबाट वार्षिक रु. ३८.०४ मिलियन आम्दानी हुने अनुमान गरिएको छ।
उत्पादन र बिक्रीको दृष्टिकोणले हेर्दा, अनुमानित ३०% व्यावसायीकरण स्कोर रहेको छ, जसले पालिकाको कृषि क्षेत्रको व्यावसायीकरणको अवस्था देखाउँछ।
कुल उत्पादन: ८२६.८३ मेट्रिक टन | कुल बिक्री: २४८.०४ मेट्रिक टन
| क्र.सं. | खाद्यान्न बाली | उत्पादन (मेट्रिक टन) | बिक्री (मेट्रिक टन) | प्रतिशत |
|---|---|---|---|---|
| १ | मकै | ५०३.३० | १५०.९९ | ६०.८७% |
| २ | कोदो | १६१.५१ | ४८.४५ | १९.५३% |
| ३ | गहुँ | १५३.८४ | ४६.१५ | १८.६१% |
| ४ | जौ | ४.४५ | १.३३ | ०.५४% |
| ५ | फापर | ३.४७ | १.०४ | ०.४२% |
| ६ | अन्य खद्यान्नबाली | ०.२६ | ०.०८ | ०.०३% |
| जम्मा | ८२६.८३ | २४८.०४ | १००.००% | |
व्यावसायीकरण स्कोर ३०% (न्यून व्यावसायीकरण स्तर)
नोट: व्यावसायीकरण स्कोर कुल उत्पादनको तुलनामा बिक्री अनुपातमा आधारित छ।
उत्पादन, बिक्री र आन्तरिक उपभोगको अनुपात
बजारमा बिक्री भएको खाद्यान्न बाली
स्थानीय उपभोगमा प्रयोग भएको खाद्यान्न
विभिन्न खाद्यान्न बालीको बिक्रीबाट प्राप्त आम्दानी
| क्र.सं. | खाद्यान्न बाली | आम्दानी (रु.) | प्रतिशत |
|---|---|---|---|
| १ | मकै | १९,१२५,४७६ | ५०.२८% |
| २ | कोदो | १०,४९८,२८० | २७.६०% |
| ३ | गहुँ | ७,९९९,७३२ | २१.०३% |
| ४ | जौ | २१३,४२७.२ | ०.५६% |
| ५ | फापर | १९०,७२९ | ०.५०% |
| ६ | अन्य खद्यान्नबाली | ११,५२० | ०.०३% |
| जम्मा | ३८,०३९,१६४.२ | १००.००% | |
पछिल्लो ५ वर्षको खाद्यान्न बाली उत्पादन प्रवृत्ति (अनुमानित)
नोट: यो प्रवृत्ति विश्लेषण अनुमानित तथ्याङ्कमा आधारित छ। वास्तविक तथ्याङ्क फरक हुन सक्नेछ।
८२६.८३
मेट्रिक टन
२४८.०४
मेट्रिक टन
रु. ३८.०४ मिलियन
बिक्रीबाट प्राप्त राजस्व
३०%
बिक्री/उत्पादन अनुपात
लिखु पिके गाउँपालिकामा खाद्यान्न बालीको उत्पादनले खाद्य सुरक्षामा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ। कुल ८२६.८३ मेट्रिक टन खाद्यान्न उत्पादन मध्ये ५७८.७९मेट्रिक टन स्थानीय उपभोगमा प्रयोग हुन्छ, जसले पालिकाको खाद्य आत्मनिर्भरतामा सहयोग गर्दछ।
लिखु पिके गाउँपालिकाको प्रमुख खाद्यान्न बालीको उत्पादकत्व र बजारीकरणको विश्लेषण गर्दा मकै सबैभन्दा प्रभावकारी खाद्यान्न बाली रहेको देखिन्छ, जसले कुल खाद्यान्न उत्पादनको ६०.८७% हिस्सा ओगटेको छ।
८२६.८३
मेट्रिक टन
३०.००%
बिक्री/उत्पादन अनुपात
रु. ३८.०४
मिलियन रुपैयाँमा
मकै
६०.८७% (५०३.३० मेट्रिक टन)
उत्पादन र बिक्री अनुपातको आधारमा
अन्य खद्यान्नबाली
३०.७७%
रु. १५३.३६
बिक्री मूल्यको आधारमा
लिखु पिके गाउँपालिकाको खाद्यान्न बालीको अवस्थाको विश्लेषणबाट निम्न निष्कर्ष र सिफारिसहरू गर्न सकिन्छ:
लिखु पिके गाउँपालिकामा खाद्यान्न बालीको वर्तमान अवस्थाले अझै पनि कृषि क्षेत्रमा सुधार गर्नुपर्ने आवश्यकता देखाउँछ। उत्पादकत्व वृद्धि, मूल्य श्रृंखला विकास, व्यावसायीकरण र आधुनिकीकरण मार्फत खाद्य सुरक्षा र आर्थिक समृद्धि हासिल गर्न सकिनेछ।