नेपालको अर्थतन्त्रमा वैदेशिक रोजगारीको महत्वपूर्ण भूमिका रहेको छ। वैदेशिक रोजगारीबाट प्राप्त रेमिट्यान्सले आर्थिक विकास, घरपरिवारको जीवनस्तर सुधार तथा गरिबी निवारणमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएको छ। लिखु पिके गाउँपालिकामा पनि यो क्षेत्र आर्थिक विकासको महत्वपूर्ण आधार बनेको छ।
लिखु पिके गाउँपालिकाको वैदेशिक रोजगारी सम्बन्धी तथ्याङ्क अनुसार, कुल १५५जना विभिन्न देशहरूमा रोजगारीका लागि गएका छन्। यसमध्ये सबैभन्दा बढी दुवैइ मा १४.२% अर्थात् २२ जना रहेका छन्।
लिखु पिके गाउँपालिकाका वासिन्दाहरूको वैदेशिक रोजगारीका प्रमुख गन्तव्य देशहरू र त्यहाँ रहेको जनसंख्या निम्नानुसार रहेको छ:
क्षेत्रगत विश्लेषण गर्दा, लिखु पिके गाउँपालिकाका ८.४% वैदेशिक रोजगारीमा गएकाहरू खाडी मुलुकहरूमा छन्, जसमा दुवैइ , साउदी अरेबिया र प्रमुख छन्।
दक्ष र अर्धदक्ष कामदारहरूको सन्दर्भमा, लगभग ३८.०% जनशक्ति दक्ष र अर्धदक्ष श्रमिकको रूपमा विदेशमा कार्यरत छन्।
कुल वैदेशिक रोजगारीमा गएको जनसंख्या: १५५
| क्र.सं. | देश | जनसंख्या | प्रतिशत |
|---|---|---|---|
| १ | दुवैइ | २२ | १४.१९% |
| २ | जापान | १७ | १०.९७% |
| ३ | मलेशिया | १५ | ९.६८% |
| ४ | नेपाल | १५ | ९.६८% |
| ५ | भारत | ११ | ७.१०% |
| ६ | दक्षिण कोरिया | १० | ६.४५% |
| ७ | कतार | ७ | ४.५२% |
| ८ | पोर्चुगल | ६ | ३.८७% |
| ९ | साउदी अरेबिया | ६ | ३.८७% |
| १० | अन्य | ६ | ३.८७% |
| ११ | साईप्रस | ४ | २.५८% |
| १२ | रोमानिया | ३ | १.९४% |
| १३ | टर्की | ३ | १.९४% |
| १४ | संयुक्त राज्य अमेरिका | ३ | १.९४% |
| १५ | फिन्ल्याण्ड | ३ | १.९४% |
| १६ | माल्टा | ३ | १.९४% |
| १७ | ग्रीस | २ | १.२९% |
| १८ | थाईल्याण्ड | २ | १.२९% |
| १९ | क्रोएसिया | २ | १.२९% |
| २० | आईसल्याण्ड | १ | ०.६५% |
| २१ | उत्तर कोरिया | १ | ०.६५% |
| २२ | कोष्टारिका | १ | ०.६५% |
| २३ | इन्टरपोल | १ | ०.६५% |
| २४ | मकाउ | १ | ०.६५% |
| २५ | सिंगापुर | १ | ०.६५% |
| २६ | ब्रुनाई | १ | ०.६५% |
| २७ | पनामा | १ | ०.६५% |
| २८ | अनुमोज | १ | ०.६५% |
| २९ | अष्ट्रेलिया | १ | ०.६५% |
| ३० | क्यानडा | १ | ०.६५% |
| ३१ | इथियोपिया | १ | ०.६५% |
| ३२ | नाइजेरिया | १ | ०.६५% |
| ३३ | पोल्याण्ड | १ | ०.६५% |
| ३४ | स्पेन | १ | ०.६५% |
| जम्मा | १५५ | १००.००% | |
वैदेशिक रोजगारीका क्षेत्रगत वितरण र विश्लेषण
| क्षेत्र | जनसंख्या | प्रतिशत |
|---|---|---|
| अन्य देशहरू | ६५ | ४१.९४% |
| एसिया प्यासिफिक | ४६ | २९.६८% |
| दक्षिण एसिया | २६ | १६.७७% |
| खाडी मुलुक | १३ | ८.३९% |
| पश्चिमी देशहरू | ५ | ३.२३% |
| सीप स्तर | जनसंख्या | प्रतिशत |
|---|---|---|
| अदक्ष | ९५ | ६१.२९% |
| दक्ष | ३२ | २०.६५% |
| अर्धदक्ष | २८ | १८.०६% |
वडा र देश अनुसार वैदेशिक रोजगारी वितरण
वडा अनुसार वैदेशिक रोजगारीका प्रमुख गन्तव्य देशहरू र वितरण
| वडा नं. | वैदेशिक रोजगारी संख्या | प्रमुख गन्तव्य देश | खाडी मुलुक (%) | एसिया प्यासिफिक (%) | पश्चिमी देशहरू (%) |
|---|---|---|---|---|---|
| वडा २ | १०२ | नेपाल | ९.८०% | ३३.३३% | १.९६% |
| वडा १ | २३ | दुवैइ | ०.००% | १३.०४% | ४.३५% |
| वडा ५ | २२ | जापान | ९.०९% | ४०.९१% | ४.५५% |
| वडा ४ | ८ | अनुमोज | १२.५०% | ०.००% | ०.००% |
| पालिका जम्मा | १५५ | दुवैइ | ८.३९% | २९.६८% | ३.२३% |
कुल वैदेशिक रोजगारी संख्या: २३
कुल वैदेशिक रोजगारी संख्या: १०२
कुल वैदेशिक रोजगारी संख्या: ८
कुल वैदेशिक रोजगारी संख्या: २२
लिखु पिके गाउँपालिकामा वैदेशिक रोजगारीबाट प्राप्त रेमिट्यान्सले स्थानीय अर्थतन्त्रमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएको छ। अनुमानित हिसाबले वार्षिक रु. ७.७५ करोड रेमिट्यान्स पालिकामा भित्रिने अनुमान गरिएको छ।
यो रकम घरपरिवारको जीवनस्तर उकास्न, शिक्षा र स्वास्थ्यमा लगानी गर्न, घरजग्गा खरिद गर्न तथा साना व्यवसाय सञ्चालन गर्न उपयोग भइरहेको छ। तर रेमिट्यान्सको उत्पादनशील क्षेत्रमा पर्याप्त लगानी भने हुन नसकेको अवस्था पनि छ।
१५५
जना
८.३९%
(१३ जना)
रु. ०.०८ अर्ब
अनुमानित
दुवैइ
१४.१९% (२२ जना)
जना संख्या
वडा २
१०२ जना
२० विभिन्न देशहरू
वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएका व्यक्तिहरूमा सीप, अनुभव र पुँजी हुने हुनाले स्थानीय विकासका लागि यो महत्वपूर्ण स्रोत हो। लिखु पिके गाउँपालिकाले वैदेशिक रोजगारीमा जाने व्यक्तिहरूलाई गन्तव्य देश अनुसार सीपमूलक तालिम प्रदान गर्ने र फर्केर आउनेहरूलाई उद्यमशीलता विकासमा सहयोग गर्ने नीति लिएको छ।
लिखु पिके गाउँपालिकामा वैदेशिक रोजगारीको अवस्था विश्लेषणबाट निम्न निष्कर्ष र सिफारिसहरू गर्न सकिन्छ:
लिखु पिके गाउँपालिकामा वैदेशिक रोजगारीको वर्तमान अवस्था मध्यम स्तरको रहेको देखिन्छ। उच्च सीपयुक्त मानव संसाधन विकास, सुरक्षित वैदेशिक रोजगारी प्रवद्र्धन र रेमिट्यान्सको उत्पादनशील उपयोग गर्न तत्काल रणनीतिक योजना र कार्यक्रम कार्यान्वयन गर्नुपर्ने देखिन्छ।