साक्षरताको अवस्था - लिखु पिके गाउँपालिका (Literacy Status - Khajura Rural Municipality)

लिखु पिके गाउँपालिकामा साक्षरताको अवस्था

परिचय

साक्षरता एक आधारभूत मानव अधिकार हो र यो व्यक्तिगत, सामाजिक र आर्थिक विकासको महत्वपूर्ण आधारशिला हो। यसले नागरिकको जीवनस्तरमा सुधार ल्याउनुका साथै राष्ट्रिय विकासमा पनि प्रत्यक्ष योगदान पुर्‍याउँछ। यस खण्डमा लिखु पिके गाउँपालिकाको विभिन्न वडाहरूमा नागरिकहरूको साक्षरताको अवस्थाको विश्लेषण प्रस्तुत गरिएको छ।

लिखु पिके गाउँपालिकामा कुल ५,८५१ जनसंख्यामध्ये७०.४२% अर्थात् ४,१२०जनाले पढ्न र लेख्न जान्दछन्, ५.१३% अर्थात् ३०० जनाले पढ्न मात्र जान्दछन्, र२४.४६% अर्थात् १,४३१जना निरक्षर रहेका छन्।

साक्षरताको अवस्थाको वितरण

लिखु पिके गाउँपालिकामा साक्षरताको अवस्थाको वितरण निम्नानुसार रहेको छ:

साक्षरताको अवस्था अनुसार जनसंख्या वितरण

कुल जनसंख्या: ५,८५१

पाई चार्ट

तालिका

क्र.सं.साक्षरताको अवस्थाजनसंख्याप्रतिशत
पढ्न र लेख्न जान्ने४,१२०७०.४२%
पढ्न मात्र जान्ने३००५.१३%
निरक्षर१,४३१२४.४६%
जम्मा५,८५११००.००%

साक्षरताको अवस्था विवरण

पढ्न र लेख्न जान्ने७०.४%
पढ्न मात्र जान्ने५.१%
निरक्षर२४.५%

वडा अनुसार साक्षरताको अवस्था

वडा अनुसार विभिन्न साक्षरताको अवस्थाको वितरण

वडागत साक्षरता दर

विभिन्न वडाहरूमा साक्षर र निरक्षर जनसंख्याको तुलना

वडागत साक्षरता विश्लेषण

वडा अनुसार साक्षरताको विस्तृत विश्लेषण

वडा नं.जम्मा जनसंख्यापढ्न र लेख्न जान्नेपढ्न मात्र जान्नेनिरक्षरसाक्षरता दर
वडा १,६४५१,२६०
(७६.६०%)
६०
(३.६५%)
३२५
(१९.७६%)
८०.२४%
वडा १,११७८२०
(७३.४१%)
५०
(४.४८%)
२४७
(२२.११%)
७७.८९%
वडा १,१९७८८०
(७३.५२%)
३५
(२.९२%)
२८२
(२३.५६%)
७६.४४%
वडा ५५८३००
(५३.७६%)
९५
(१७.०३%)
१६३
(२९.२१%)
७०.७९%
वडा १,३३४८६०
(६४.४७%)
६०
(४.५०%)
४१४
(३१.०३%)
६८.९७%
पालिका जम्मा५,८५१४,१२०
(७०.४२%)
३००
(५.१३%)
१,४३१
(२४.४६%)
७५.५५%

वडागत साक्षरता वितरण

वडा १

कुल जनसंख्या: ५५८

पढ्न र लेख्न जा...५३.८%
पढ्न मात्र जान्...१७.०%
निरक्षर२९.२%

वडा २

कुल जनसंख्या: १,६४५

पढ्न र लेख्न जा...७६.६%
पढ्न मात्र जान्...३.६%
निरक्षर१९.८%

वडा ३

कुल जनसंख्या: १,१९७

पढ्न र लेख्न जा...७३.५%
पढ्न मात्र जान्...२.९%
निरक्षर२३.६%

वडा ४

कुल जनसंख्या: १,३३४

पढ्न र लेख्न जा...६४.५%
पढ्न मात्र जान्...४.५%
निरक्षर३१.०%

वडा ५

कुल जनसंख्या: १,११७

पढ्न र लेख्न जा...७३.४%
पढ्न मात्र जान्...४.५%
निरक्षर२२.१%

साक्षरता विश्लेषण

लिखु पिके गाउँपालिकामा साक्षरताको अवस्थाको विश्लेषण गर्दा, समग्रमा७५.५५% जनसंख्या साक्षर रहेका छन्, जसमध्ये ७०.४२% ले पढ्न र लेख्न जान्दछन्। वडागत रूपमा हेर्दा वडा नं. मा सबैभन्दा राम्रो साक्षरता दर ८०.२४% रहेको छ।

पढ्न र लेख्न जान्नेCan both read and write

७०.४२%

४,१२० जना(4,120 people)

पढ्न मात्र जान्नेCan read only

५.१३%

३०० जना(300 people)

निरक्षरCannot read or write

२४.४६%

१,४३१ जना(1,431 people)

साक्षरता विस्तृत विश्लेषणDetailed Literacy Analysis of Khajura

सर्वोत्तम साक्षरता दर भएको वडाWard with Best Literacy Rate in Khajura Rural Municipality

वडा

साक्षरता दर: ८०.२४%80.24% literacy rate

साक्षरताको अवस्था वितरण
पढ्न र लेख्न जान्ने७६.६०%
पढ्न मात्र जान्ने३.६५%
निरक्षर१९.७६%

न्यून साक्षरता दर भएको वडाWard with Low Literacy Rate in Khajura

वडा

निरक्षर दर: ३१.०३%31.03% illiteracy rate

विशेष ध्यान दिनुपर्ने

यस वडामा ४१४ जना (कुल १,३३४ मध्ये) निरक्षर छन्। साक्षरता अभियानको लागि यस वडामा विशेष कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुपर्ने देखिन्छ।

साक्षरता सूचकाङ्क

७३.०

मध्यम स्तर

सूचकाङ्क विवरण: साक्षरताको यो सूचकाङ्क पढ्न लेख्न जान्ने, पढ्न मात्र जान्ने, र निरक्षर जनसंख्याको भारित औसतमा आधारित छ।

व्याख्या: ७३.०अंकले मध्यम स्तरको साक्षरता दर्शाउँछ। यसमा सुधारका लागि साक्षरता अभियान तथा शिक्षा विस्तारका कार्यक्रमहरू आवश्यक छन्।

वडागत साक्षरता विश्लेषण

लिखु पिके गाउँपालिका साक्षरताको स्थिति
साक्षरता दर (पढ्न जान्ने)७५.५५%
पढ्न र लेख्न जान्ने७०.४२%
निरक्षर दर२४.४६%

साक्षरता प्रवर्द्धन रणनीति

लिखु पिके गाउँपालिकामा साक्षरताको अवस्थाको तथ्याङ्क विश्लेषणबाट निम्न रणनीतिहरू अवलम्बन गर्न सकिन्छ:

१.
साक्षरता अभियान सञ्चालन: २४.४६% जनसंख्या अझै पनि निरक्षर रहेकाले त्यस्ता क्षेत्रमा वृहत साक्षरता अभियान सञ्चालन गर्ने।
२.
प्रौढ शिक्षा कार्यक्रम: विशेषगरी वडा जस्ता निरक्षरता दर बढी भएका क्षेत्रमा प्रौढ शिक्षा केन्द्रहरूको स्थापना र सञ्चालन गर्ने।
३.
विद्यालय भर्ना अभियान: बालबालिकाहरूलाई विद्यालय भर्ना गर्न प्रोत्साहन गर्ने र विद्यालय छाड्ने दरलाई न्यूनीकरण गर्ने रणनीतिहरू अवलम्बन गर्ने।
४.
गुणस्तरीय शिक्षा: विद्यालयहरूमा पठनपाठनको गुणस्तर सुधार गरी विद्यार्थीहरूमा पढ्ने र लेख्ने क्षमताको प्रभावकारी विकास गर्ने।
५.
प्राविधिक शिक्षा: साक्षरता सँगै प्राविधिक सीप विकासका कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्ने, जसले आर्थिक आत्मनिर्भरतामा सहयोग पुर्‍याउँछ।

यसरी लिखु पिके गाउँपालिकामा साक्षरताको अवस्थाको विश्लेषणले पालिकामा शैक्षिक विकासको अवस्था र भविष्यको शैक्षिक नीति निर्माणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ। यसका लागि वडागत विशेषताहरूलाई ध्यानमा राखी शिक्षा क्षेत्रको विस्तारका कार्यक्रमहरू तर्जुमा गर्नु आवश्यक देखिन्छ।