लिखु पिके गाउँपालिकामा फोहोरमैला व्यवस्थापनको अवस्था
परिचय
फोहोरमैला व्यवस्थापनको अवस्था वातावरणीय स्वच्छता, सार्वजनिक स्वास्थ्य र समग्र जीवनस्तरको एक महत्वपूर्ण निर्धारक हो। यस खण्डमा लिखु पिके गाउँपालिकाको विभिन्न वडाहरूमा फोहोरमैला व्यवस्थापन विधिहरूको प्रयोग र वितरणको विश्लेषण प्रस्तुत गरिएको छ।
लिखु पिके गाउँपालिकामा कुल १,२६८ घरधुरीहरू मध्ये २.६०% ले घरमै फोहोर संकलन, ४६.२१% ले जलाउने, २०.६६% ले नदीमा बिसर्जनजस्ता विधिहरू अपनाउँछन्।
फोहोरमैला व्यवस्थापनको वितरण
लिखु पिके गाउँपालिकामा फोहोरमैला व्यवस्थापनको वितरण निम्नानुसार रहेको छ:
फोहोरमैला व्यवस्थापन विधि अनुसार घरधुरी वितरण
कुल घरधुरी: १,२६८
पाई चार्ट
तालिका
| क्र.सं. | फोहोरमैला व्यवस्थापन विधि | घरधुरी | प्रतिशत |
|---|---|---|---|
| १ | आफ्नै घर कम्पाउण्ड भित्र | ५८६ | ४६.२१% |
| २ | आफ्नै घर कम्पाउण्ड भित्र | ३३१ | २६.१०% |
| ३ | घरमा नै लिन आउँछ | ३३ | २.६०% |
| ४ | नदी वा खोल्सामा | २६२ | २०.६६% |
| ५ | सडक/सार्वजनिक स्थलमा | १ | ०.०८% |
| ६ | फोहर थुपार्ने ठाउँमा/क्यानमा | ३८ | ३.००% |
| ७ | कम्पोष्ट मल बनाउने | १७ | १.३४% |
| जम्मा | १,२६८ | १००.००% | |
फोहोरमैला व्यवस्थापन विधि विवरण
वडा अनुसार फोहोरमैला व्यवस्थापन
वडा अनुसार विभिन्न फोहोरमैला व्यवस्थापन विधिहरू प्रयोग गर्ने घरधुरीहरूको वितरण
वडागत घरमै फोहोर संकलन दर
विभिन्न वडाहरूमा घरमै फोहोर संकलन विधि प्रयोग गर्ने घरधुरीहरूको तुलना
वडागत फोहोरमैला व्यवस्थापनको विश्लेषण
वडा अनुसार फोहोरमैला व्यवस्थापन विधिहरूको विस्तृत विश्लेषण
| वडा नं. | जम्मा घरधुरी | घरमा नै लिन आउँछ | फोहर थुपार्ने ठाउँमा/क्यानमा | आफ्नै घर कम्पाउण्ड भित्र | आफ्नै घर कम्पाउण्ड भित्र | नदी वा खोल्सामा | सडक/सार्वजनिक स्थलमा | कम्पोष्ट मल बनाउने | अन्य |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| वडा १ | १५२ | ३ (१.९७%) | ९ (५.९२%) | ११९ (७८.२९%) | ११९ (७८.२९%) | २० (१३.१६%) | १ (०.६६%) | ० (०.००%) | ० (०.००%) |
| वडा २ | ३८८ | ० (०.००%) | ० (०.००%) | ३३० (८५.०५%) | ३३० (८५.०५%) | ५७ (१४.६९%) | ० (०.००%) | १ (०.२६%) | ० (०.००%) |
| वडा ३ | २३३ | १८ (७.७३%) | १ (०.४३%) | २११ (९०.५६%) | २११ (९०.५६%) | ३ (१.२९%) | ० (०.००%) | ० (०.००%) | ० (०.००%) |
| वडा ४ | २४६ | १२ (४.८८%) | २७ (१०.९८%) | २०३ (८२.५२%) | २०३ (८२.५२%) | ३ (१.२२%) | ० (०.००%) | १ (०.४१%) | ० (०.००%) |
| वडा ५ | २४९ | ० (०.००%) | १ (०.४०%) | ५४ (२१.६९%) | ५४ (२१.६९%) | १७९ (७१.८९%) | ० (०.००%) | १५ (६.०२%) | ० (०.००%) |
| पालिका जम्मा | १,२६८ | ३३ (२.६०%) | ३८ (३.००%) | ५८६ (४६.२१%) | ३३१ (२६.१०%) | २६२ (२०.६६%) | १ (०.०८%) | १७ (१.३४%) | ० (०.००%) |
वडागत फोहोरमैला व्यवस्थापनको वितरण
वडा १
कुल घरधुरी: १५२
वडा २
कुल घरधुरी: ३८८
वडा ३
कुल घरधुरी: २३३
वडा ४
कुल घरधुरी: २४६
वडा ५
कुल घरधुरी: २४९
फोहोरमैला व्यवस्थापनको विश्लेषण
लिखु पिके गाउँपालिकामा फोहोरमैला व्यवस्थापनको विश्लेषण गर्दा, समग्रमा २.६०% घरधुरीले घरमै फोहोर संकलन विधि अपनाउँछन्।वडागत रूपमा हेर्दा वडा नं. ३ मा सबैभन्दा बढी ७.७३% घरधुरीले घरमै फोहोर संकलन प्रणाली प्रयोग गर्दछन्।
आफ्नै घर कम्पाउण्ड भित्रBURNING
४६.२१%
५८६ घरधुरी(586 households)
आफ्नै घर कम्पाउण्ड भित्रDIGGING
२६.१०%
३३१ घरधुरी(331 households)
नदी वा खोल्सामाRIVER
२०.६६%
२६२ घरधुरी(262 households)
फोहर थुपार्ने ठाउँमा/क्यानमाWASTE_COLLECTING_PLACE
३.००%
३८ घरधुरी(38 households)
फोहोरमैला व्यवस्थापनको विस्तृत विश्लेषणDetailed Solid Waste Management Analysis of Khajura
घरमै फोहोर संकलन बढी भएको वडाWard with Highest Home Waste Collection in Khajura Rural Municipality
वडा ३
घरमै संकलन दर: ७.७३%7.73% home collection rate
विशेषताहरू
यस वडामा घरमै फोहोर संकलन प्रणालीको पहुँच सबैभन्दा बढी रहेको छ, जुन पालिकाको औसतभन्दा ५.१३% ले उच्च छ।
यसले यस वडामा फोहोरमैला व्यवस्थापनको राम्रो संरचना र प्रभावकारी नीति रहेको संकेत गर्दछ।
घरमै फोहोर संकलन कम भएको वडाWard with Low Home Waste Collection in Khajura
वडा २
घरमै संकलन दर: ०.००%0.00% home collection rate
सुधार आवश्यक क्षेत्र
यस वडामा घरमै फोहोर संकलन सेवा अत्यन्त कम रहेकाले फोहोर व्यवस्थापन सेवा विस्तार गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ। यहाँ नदी वा सडकमा फोहोर फाल्ने प्रवृत्ति बढी हुन सक्ने जोखिम रहेको छ।
वातावरणीय प्रभाव सूचकाङ्क
निम्न (Poor)
•सूचकाङ्क विवरण: वातावरणीय प्रभाव सूचकाङ्क विभिन्न फोहोर व्यवस्थापन विधिहरूको भारित औसतमा आधारित छ, जसमा घरमै संकलन र कम्पोस्ट मल विधिलाई बढी भार दिइएको छ।
•व्याख्या: ३१.९ अंकले निम्न (Poor) वातावरणीय प्रभाव दर्शाउँछ। सुधारका लागि अनुचित निष्कासन विधिहरू न्यूनीकरण गर्दै घरमै संकलन र वैज्ञानिक फोहोर व्यवस्थापन विधिहरू प्रवर्द्धन गर्नुपर्छ।
फोहोर व्यवस्थापन विधिहरूको विश्लेषण
सबैभन्दा बढी प्रयोग हुने विधिहरू
घरमै फोहोर संकलनको अवस्था
फोहोरमैला व्यवस्थापन सुधारका रणनीतिहरू
लिखु पिके गाउँपालिकामा फोहोरमैला व्यवस्थापनको तथ्याङ्क विश्लेषणबाट निम्न रणनीतिहरू अवलम्बन गर्न सकिन्छ:
यसरी लिखु पिके गाउँपालिकामा फोहोरमैला व्यवस्थापनको विश्लेषणले पालिकामा फोहोरमैला व्यवस्थापन नीति निर्माण र कार्यक्रम तर्जुमा गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ। वडागत आवश्यकता र विशेषताहरूलाई ध्यानमा राखी दिगो फोहोरमैला व्यवस्थापन प्रणाली स्थापना गर्न विशेष कार्यक्रमहरू सञ्चालन गर्नुपर्ने देखिन्छ।