पानी शुद्धिकरण विधिहरू - लिखु पिके गाउँपालिका (Water Purification Methods - Khajura Rural Municipality)

लिखु पिके गाउँपालिकामा पानी शुद्धिकरणको अवस्था

परिचय

पानी शुद्धिकरण स्वस्थ जीवनयापनको एक महत्वपूर्ण पक्ष हो। यसले जलजन्य रोगहरूबाट बच्न र समग्र जनस्वास्थ्य सुधार गर्न मद्दत गर्छ। यस खण्डमा लिखु पिके गाउँपालिकाका विभिन्न वडाहरूमा प्रयोग गरिने पानी शुद्धिकरण विधिहरूको वितरण र विश्लेषण प्रस्तुत गरिएको छ।

लिखु पिके गाउँपालिकामा कुल १,७३९ घरधुरी मध्ये सबैभन्दा धेरै उमाल्ने विधि ५९.५% घरधुरीलेप्रयोग गर्दछन्। यस अध्ययनले पानी शुद्धिकरणको अभ्यासहरू र सुधारका क्षेत्रहरू पहिचान गर्न मद्दत गर्नेछ।

पानी शुद्धिकरण विधिहरू

लिखु पिके गाउँपालिकामा पानी शुद्धिकरणका प्रमुख विधिहरू र तिनको प्रयोग निम्नानुसार रहेको छ:

पानी शुद्धिकरण विधि अनुसार वितरण

कुल घरधुरी संख्या: १,७३९

पाई चार्ट

तालिका

क्र.सं.पानी शुद्धिकरण विधिघरधुरी संख्याप्रतिशत
१उमाल्ने१,०३५५९.५२%
२केही नगर्ने/सिधै खाने४६३२६.६२%
३फिल्टर गर्ने२३११३.२८%
४औषधी८०.४६%
५अन्य विधि अपनाउने२०.१२%
जम्मा१,७३९१००.००%

पानी शुद्धिकरण विधि विवरण

उमाल्ने५९.५%
केही नगर्ने/सिधै खाने२६.६%
फिल्टर गर्ने१३.३%
औषधी०.५%
अन्य विधि अपनाउने०.१%

वडा अनुसार पानी शुद्धिकरण विधिको वितरण

वडा र शुद्धिकरण विधि अनुसार घरधुरी वितरण

वडागत पानी उपचार दर

विभिन्न वडाहरूमा पानी शुद्धिकरण गर्ने घरधुरीहरूको प्रतिशत

वडागत पानी शुद्धिकरण विश्लेषण

वडा अनुसार पानी शुद्धिकरणको प्रमुख विधिहरू र वितरण

वडा नं.जम्मा घरधुरीप्रमुख शुद्धिकरण विधिप्रमुख विधिको घरधुरीप्रतिशतपानी उपचार दर
वडा १२५५उमाल्ने९९३८.८२%७६.८६%
वडा २५३५केही नगर्ने/सिधै खाने२८८५३.८३%४६.१७%
वडा ३३३२उमाल्ने२३०६९.२८%१००.००%
वडा ४३६८उमाल्ने२१९५९.५१%६८.७५%
वडा ५२४९उमाल्ने२४८९९.६०%९९.६०%
पालिका जम्मा१,७३९उमाल्ने१,०३५५९.५२%७३.३८%

वडागत पानी शुद्धिकरण विधिको वितरण

वडा १

कुल घरधुरी संख्या: २५५

फिल्टर गर्ने३७.३%
उमाल्ने३८.८%
औषधी०.४%
अन्य विधि अपनाउ...०.४%
केही नगर्ने/सिध...२३.१%

वडा २

कुल घरधुरी संख्या: ५३५

फिल्टर गर्ने१.१%
उमाल्ने४४.७%
औषधी०.४%
केही नगर्ने/सिध...५३.८%

वडा ३

कुल घरधुरी संख्या: ३३२

फिल्टर गर्ने३०.७%
उमाल्ने६९.३%

वडा ४

कुल घरधुरी संख्या: ३६८

फिल्टर गर्ने७.६%
उमाल्ने५९.५%
औषधी१.४%
अन्य विधि अपनाउ...०.३%
केही नगर्ने/सिध...३१.३%

वडा ५

कुल घरधुरी संख्या: २४९

उमाल्ने९९.६%
केही नगर्ने/सिध...०.४%

पानी शुद्धिकरण विश्लेषण

लिखु पिके गाउँपालिकामा पानी शुद्धिकरण विधिहरूको विश्लेषण गर्दा,उमाल्ने विधि सबैभन्दा बढी ५९.५२% घरधुरीमा प्रयोग भएको पाइन्छ। पानी शुद्धिकरण नगर्ने घरधुरीहरुको संख्या २६.६२% रहेको छ।

उमाल्नेBOILING

५९.५२%

१,०३५ घरधुरी(1,035 households)

केही नगर्ने/सिधै खानेNO_ANY_FILTERING

२६.६२%

४६३ घरधुरी(463 households)

फिल्टर गर्नेFILTERING

१३.२८%

२३१ घरधुरी(231 households)

औषधीCHEMICAL_PIYUSH

०.४६%

८ घरधुरी(8 households)

अन्य विधि अपनाउनेOTHER

०.१२%

२ घरधुरी(2 households)

पानी शुद्धिकरण विस्तृत विश्लेषणDetailed Water Purification Analysis of Khajura

पानी उपचार दरWater Treatment Rate in Khajura Rural Municipality

७३.३८%

१,२७६ घरधुरीले पानी शुद्धिकरण गर्छन्1,276 households treat their water

पानी शुद्धिकरणको महत्त्व

लिखु पिके गाउँपालिकामा ७३.३८% घरधुरीले मात्र पानी शुद्धिकरण गर्ने गरेको पाइएको छ, जुन जनस्वास्थ्यका दृष्टिकोणले अपर्याप्त देखिन्छ।

अशुद्ध पानी पिउँदा झाडापखाला, हैजा, टाइफाइड जस्ता जलजन्य रोगहरू लाग्ने जोखिम बढ्छ, जसले विशेष गरी बालबालिकाहरूमा गम्भीर स्वास्थ्य समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ।

उच्च पानी उपचार दर भएको वडाWard with Highest Water Treatment Rate in Khajura

वडा ३

पानी उपचार दर: १००.००%100.00% water treatment rate

सफल अभ्यासहरू

वडा नं. ३ मा सबैभन्दा बढी परिवारले पानी शुद्धिकरण गर्ने गरेको देखिन्छ। यस वडाका सफल अभ्यासहरूलाई अन्य वडाहरूमा पनि प्रसारित गर्न सकिन्छ।

खानेपानी सुरक्षा सूचकाङ्क

६५.६

राम्रो (Good)

•सूचकाङ्क विवरण: खानेपानी सुरक्षा सूचकाङ्क विभिन्न शुद्धिकरण विधिहरूको भारित औसतमा आधारित छ, जसमा फिल्टरिङ र उमाल्ने विधिलाई उच्च भार दिइएको छ।

•व्याख्या: ६५.६ अंकले राम्रो (Good) खानेपानी सुरक्षा स्तर दर्शाउँछ। सुधारका लागि पानी शुद्धिकरण नगर्ने घरधुरी संख्या घटाई उपयुक्त शुद्धिकरण विधि प्रवर्द्धन गर्नुपर्छ।

शुद्धिकरण विधिहरूको विश्लेषण

सबैभन्दा बढी प्रयोग हुने विधिहरू
उमाल्ने५९.५२%
केही नगर्ने/सिधै खाने२६.६२%
फिल्टर गर्ने१३.२८%
न्यून पानी शुद्धिकरण भएका क्षेत्रहरू
वडा २४६.१७%

यस वडामा सबैभन्दा कम पानी शुद्धिकरण दर रहेकोले विशेष ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ।

सुधारका लागि सिफारिसहरू

लिखु पिके गाउँपालिकामा पानी शुद्धिकरण अभ्यासहरू सुधार गर्न निम्न सिफारिसहरू प्रस्तुत गरिएका छन्:

१.
पानी शुद्धिकरण जागरण अभियान: विशेषगरी वडा नं. २ मा पानी शुद्धिकरणको महत्त्वबारे जनचेतना कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने।
२.
खानेपानी परीक्षण सेवा: घरधुरी स्तरमा पानीको गुणस्तर परीक्षण सेवा उपलब्ध गराई प्रदूषित स्रोतहरू पहिचान गर्ने।
३.
फिल्टर वितरण कार्यक्रम: आर्थिक रूपमा कमजोर परिवारहरूलाई सस्तो र दिगो पानी फिल्टरहरू वितरण गर्ने।
४.
पियूष वितरण र प्रशिक्षण: पियूष जस्ता रासायनिक शुद्धिकरण विधिहरू प्रयोग गर्ने तरिकाबारे प्रशिक्षण र आवश्यक सामग्री वितरण गर्ने।
५.
समुदायमा आधारित अनुगमन प्रणाली: प्रत्येक वडामा पानी शुद्धिकरण अभ्यासहरूको अनुगमन र प्रोत्साहन गर्न समुदायमा आधारित प्रणाली स्थापना गर्ने।

यी सिफारिसहरू कार्यान्वयन गरेर, लिखु पिके गाउँपालिकामा पानी शुद्धिकरणको अवस्थामा उल्लेखनीय सुधार ल्याउन सकिन्छ, जसले जनस्वास्थ्य सुधार र जलजन्य रोगहरू न्यूनीकरणमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउनेछ।