पानी शुद्धिकरण स्वस्थ जीवनयापनको एक महत्वपूर्ण पक्ष हो। यसले जलजन्य रोगहरूबाट बच्न र समग्र जनस्वास्थ्य सुधार गर्न मद्दत गर्छ। यस खण्डमा लिखु पिके गाउँपालिकाका विभिन्न वडाहरूमा प्रयोग गरिने पानी शुद्धिकरण विधिहरूको वितरण र विश्लेषण प्रस्तुत गरिएको छ।
लिखु पिके गाउँपालिकामा कुल १,७३९ घरधुरी मध्ये सबैभन्दा धेरै उमाल्ने विधि ५९.५% घरधुरीलेप्रयोग गर्दछन्। यस अध्ययनले पानी शुद्धिकरणको अभ्यासहरू र सुधारका क्षेत्रहरू पहिचान गर्न मद्दत गर्नेछ।
लिखु पिके गाउँपालिकामा पानी शुद्धिकरणका प्रमुख विधिहरू र तिनको प्रयोग निम्नानुसार रहेको छ:
कुल घरधुरी संख्या: १,७३९
| क्र.सं. | पानी शुद्धिकरण विधि | घरधुरी संख्या | प्रतिशत |
|---|---|---|---|
| १ | उमाल्ने | १,०३५ | ५९.५२% |
| २ | केही नगर्ने/सिधै खाने | ४६३ | २६.६२% |
| ३ | फिल्टर गर्ने | २३१ | १३.२८% |
| ४ | औषधी | ८ | ०.४६% |
| ५ | अन्य विधि अपनाउने | २ | ०.१२% |
| जम्मा | १,७३९ | १००.००% | |
वडा र शुद्धिकरण विधि अनुसार घरधुरी वितरण
विभिन्न वडाहरूमा पानी शुद्धिकरण गर्ने घरधुरीहरूको प्रतिशत
वडा अनुसार पानी शुद्धिकरणको प्रमुख विधिहरू र वितरण
| वडा नं. | जम्मा घरधुरी | प्रमुख शुद्धिकरण विधि | प्रमुख विधिको घरधुरी | प्रतिशत | पानी उपचार दर |
|---|---|---|---|---|---|
| वडा १ | २५५ | उमाल्ने | ९९ | ३८.८२% | ७६.८६% |
| वडा २ | ५३५ | केही नगर्ने/सिधै खाने | २८८ | ५३.८३% | ४६.१७% |
| वडा ३ | ३३२ | उमाल्ने | २३० | ६९.२८% | १००.००% |
| वडा ४ | ३६८ | उमाल्ने | २१९ | ५९.५१% | ६८.७५% |
| वडा ५ | २४९ | उमाल्ने | २४८ | ९९.६०% | ९९.६०% |
| पालिका जम्मा | १,७३९ | उमाल्ने | १,०३५ | ५९.५२% | ७३.३८% |
कुल घरधुरी संख्या: २५५
कुल घरधुरी संख्या: ५३५
कुल घरधुरी संख्या: ३३२
कुल घरधुरी संख्या: ३६८
कुल घरधुरी संख्या: २४९
लिखु पिके गाउँपालिकामा पानी शुद्धिकरण विधिहरूको विश्लेषण गर्दा,उमाल्ने विधि सबैभन्दा बढी ५९.५२% घरधुरीमा प्रयोग भएको पाइन्छ। पानी शुद्धिकरण नगर्ने घरधुरीहरुको संख्या २६.६२% रहेको छ।
५९.५२%
१,०३५ घरधुरी(1,035 households)
२६.६२%
४६३ घरधुरी(463 households)
१३.२८%
२३१ घरधुरी(231 households)
०.४६%
८ घरधुरी(8 households)
०.१२%
२ घरधुरी(2 households)
७३.३८%
१,२७६ घरधुरीले पानी शुद्धिकरण गर्छन्1,276 households treat their water
लिखु पिके गाउँपालिकामा ७३.३८% घरधुरीले मात्र पानी शुद्धिकरण गर्ने गरेको पाइएको छ, जुन जनस्वास्थ्यका दृष्टिकोणले अपर्याप्त देखिन्छ।
अशुद्ध पानी पिउँदा झाडापखाला, हैजा, टाइफाइड जस्ता जलजन्य रोगहरू लाग्ने जोखिम बढ्छ, जसले विशेष गरी बालबालिकाहरूमा गम्भीर स्वास्थ्य समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ।
वडा ३
पानी उपचार दर: १००.००%100.00% water treatment rate
वडा नं. ३ मा सबैभन्दा बढी परिवारले पानी शुद्धिकरण गर्ने गरेको देखिन्छ। यस वडाका सफल अभ्यासहरूलाई अन्य वडाहरूमा पनि प्रसारित गर्न सकिन्छ।
राम्रो (Good)
•सूचकाङ्क विवरण: खानेपानी सुरक्षा सूचकाङ्क विभिन्न शुद्धिकरण विधिहरूको भारित औसतमा आधारित छ, जसमा फिल्टरिङ र उमाल्ने विधिलाई उच्च भार दिइएको छ।
•व्याख्या: ६५.६ अंकले राम्रो (Good) खानेपानी सुरक्षा स्तर दर्शाउँछ। सुधारका लागि पानी शुद्धिकरण नगर्ने घरधुरी संख्या घटाई उपयुक्त शुद्धिकरण विधि प्रवर्द्धन गर्नुपर्छ।
यस वडामा सबैभन्दा कम पानी शुद्धिकरण दर रहेकोले विशेष ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ।
लिखु पिके गाउँपालिकामा पानी शुद्धिकरण अभ्यासहरू सुधार गर्न निम्न सिफारिसहरू प्रस्तुत गरिएका छन्:
यी सिफारिसहरू कार्यान्वयन गरेर, लिखु पिके गाउँपालिकामा पानी शुद्धिकरणको अवस्थामा उल्लेखनीय सुधार ल्याउन सकिन्छ, जसले जनस्वास्थ्य सुधार र जलजन्य रोगहरू न्यूनीकरणमा महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउनेछ।